Gerbrand IJspelder (engelandvaarder)

Geboren op 16 oktober 1900 te
Overleden op 07 april 1941 te

Gerbrand IJspelder hield woord

Gerbrand IJspelder (40) uit Leiden is wachtmeester bij de artillerie. Na de capitulatie van het Nederlandse leger op 14 mei 1940 komt hij meteen in het verzet tegen de Duitse bezetter. Hij ontkomt op het nippertje aan arrestatie, maar weet dat de Duitse politie jacht op hem maakt. Daarom wil hij naar Engeland. Om te voorkomen dat zijn echtgenote, Ria Duyverman, na zijn vertrek problemen krijgt laat hij zich van haar scheiden.

Met zijn neef Gart IJspelder, die een opleiding bij de marine heeft gevolgd en in Scheveningen woont, en diens vriend en collega Evert Groen vertrekt hij op 7 april 1941 vanuit Brielle in een bootje richting Egeland. De drie mannen hebben hulp gekregen van ir. P. van de Wallen, directeur van de schelpkalkbranderij in Brielle en hoofd van de verzetsgroep Ordedienst op het eiland Voorne-Putten. Het bootje waarmee ze vertrekken is door schipper W. Weltevrede met zijn binnenvaartschip 'Look Out' naar Brielle gebracht. Diens zoon Arie wil ook mee naar Engeland, maar ziet daarvan af omdat de boot overbeladen is.

Ergens op het Kwaksdiep, ten zuidwesten van Voorne-Putten, loopt het bootje vast. Gerbrand heeft eerder aangegeven dat hij zich niet levend door de Duitse politie zal laten oppakken en houdt woord: de volgende dag vindt de veldwachter van Rockanje, G.IJ. van de Wel, het aangespoelde lichaam van Gerbrand met in het hoofd een kogelgat. Gerbrands zwager uit Scheveningen, de heer Spaans, moet het lichaam identificeren. Op 12 april wordt Gerbrand ter aarde besteld op de begraafplaats Rhijnhof in Oegstgeest.

Gart en Evert worden aangehouden en naar Rotterdam afgevoerd door soldaten van de Kriegsmarine. Van hen is nooit meer iets vernomen. Volgens de Oorlogsgravenstichting zijn beide mannen respectievelijk op 7 april 1941 en 11 april 1941 als vrmist opgegeven.

De Haagse arts en Engelandvaarder Jaap Cohen vertelde na zijn aankomst in Engeland in juli 1942 hoe hij eind december 1940 of januari 1941 al met Gerbrand IJspelder de Noordzee had willen oversteken. De poging ging echter niet door. Daarna heeft Gerbrand een tweede poging gedaan, en wel met de Scheveningse garnalenschokker SCH85, maar de schipper daarvan trok zich op het laatste moment terug.

Gerbrand IJspelders derde poging werd hem fataal.