Personen A

 

Andreus Wilhelmus Maria (André) Ausems (engelandvaarder) (militair)

Geboren op 25 december 1904 te Utrecht
Overleden op 31 mei 1955 te Zaandam

André Ausems - Als geheim agent terug naar Nederland

Andreas Wilhelmus Maria Ausems (35), op 25 december 1904 in Utrecht geboren, is werktuigbouwkundige op Schiphol en woont met zijn gezin in de Jacob Honigstraat 18 in Zaandam. In 1940 wordt hij lid van de zojuist opgerichte Nederlandsche Unie en colporteert hij met het Unie-blad. Langzamerhand begint hij bij Fokker te saboteren. Als de Jodenvervolging in 1942 verergert, neemt hij twee Joodse jongens en een meisje in huis. Verder verzamelt hij door spionage gegevens over bedrijven.

Ausems vertrekt op 28 september 1942 naar Engeland. In België ontmoet hij Harry Linthorst Homan, directiesecretaris van Philips. Homan is op weg naar Parijs; hij kan Dré niet meenemen en introduceert hem bij Mathilde Verspijck, die ervoor zorgt dat hij ook naar Parijs kan vertrekken. Vic Swane van de pilotenhulplijn zorgt in Parijs voor valse papieren en twee passeurs die hem naar de Spaanse grens kunnen brengen.

Op 18 oktober 1942 begint zijn tocht over de Pyreneeën. In Pamplona krijgt hij een Spaans identiteitsbewijs waarmee hij naar Madrid kan gaan. Met behulp van Jan Somer, die dan ook in Madrid is, gaat hij samen met Homan en Piet Gerbrands via Gibraltar per vliegtuig naar Engeland. Daar wordt hij opgeleid tot geheim agent.

In de nacht van 29 februari op 1 maart 1944 wordt Dré samen met marconist Jacques van Loon bij Rijsbergen gedropt. Ze hebben zendapparatuur bij zich, geheime instructies, fietsbanden en postduiven, die bericht van hun veilige aankomst naar Engeland moeten brengen. De zendapparatuur wordt in een hooiberg verstopt en later opgehaald en naar Zaandam gebracht. Dré gaat werken als verbindingsofficier tussen de Raad van Verzet (RVV), Bureau Inlichtingen (BI) en de Nederlandse regering in Londen. Bureau Inlichtingen heeft hem 90.000 gulden meegegeven voor de RVV en Gerbrandy heeft hem de opdracht meegegeven de verzuilde verzetsgroepen te verenigen.

Hij gaat de eerste nacht naar 'De Spartanen', een rijwielhandel in Princenhage. Daar wordt hij opgevangen door Sjef Adriaanse, die op 11 januari gedropt is. Hij laat zijn pistool in Princenhage achter. Vervolgens gaat hij via Goirle naar een onderduikadres in Zaandam. Hij heeft afgesproken die eerste avond met Pauline te eten bij Jan Hendrik en Fine op den Velde, maar daar zijn de Duitsers binnengevallen. Hij wordt bij toeval gearresteerd en ondervraagd. Hij vertelt dat hij bij Fokker op Schiphol werkt. Ze vinden de uit Londen meegebrachte instructies op microfilm, die in uitgeholde lucifers zijn verstopt, niet en laten hem twee uren later bij gebrek aan bewijs vrij. Gelukkig had hij zijn pistool niet bij zich!

Hierna vertrouwen de verzetsgroepen hem niet meer. Als ook Jan Faber en Herman Leus gedropt zijn, wordt het vertrouwen hersteld. Hij blijft inlichtingen verzamelen. In september 1943 krijgt hij een bericht dat de Duitsers de Zaanstreek willen uitkammen. Hij duikt maandenlang onder bij boer Brouwer in Baarn. In januari 1943 ontmoet hij daar Jan Thijssen, dei hij kent uit de tijd dat ze beiden lid waren van zweefvliegclub Teuge. Thijssen woont in Bussum en is bezig een landelijk radionetwerk te installeren voor de Ordedienst. Dré gaat hem daarbij helpen.

Na de oorlog vliegt Dré met enkele collega-agenten naar Ceylon. Ze krijgen een jungletraining en leren Japans. Montgomery wil echter geen Nederlandse inmenging in Indië, zodat ze eind 1945 per troepenschip teruggaan naar Nederland. Dré Ausems gaat terug naar Fokker en woont met zijn gezin weer in Zaandam, waar hij op 31 mei 1955 overlijdt.

Onderscheidingen:
* Bronzen Leeuw (wegens inlichtingenwerk)
* Kruis van Verdienste (wegens Engelandvaart).

De radio-ontvanger waarmee Ausems is gedropt, is in een vitrine in dit museum te zien.
Ausems wordt door Erik Schaap beschreven in zijn boek 'Vrijgevochten', pag. 61-94.