Personen A

 

Henri Napoleon (Hans) Andriesse (engelandvaarder)

Geboren op 28 april 1918 te Strijp (Eindhoven)

Henri (Hans) Andriesse - Geluk aan een zijden draad

Henri Napoleon Andriesse (22) is elektrotechnicus en woont bij het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog in de Kievitstraat 38 in Hengelo. Na een opleiding aan de mts in Den Bosch is hij daar als technisch tekenaar gaan werken bij de firma Heemaf. Ook is hij lid van de afdeling Twente van de International Friendship League, die als devies heeft ‘Laat vriendschap helen wat grenzen delen’.

Als gevolg van de anti-Joodse maatregelen van de Duitse bezetter ontvangt Hans in de zomer van 1942 een oproepkaart: hij moet zich melden voor een werkkamp. Hij verscheurt de kaart en duikt onder bij de familie Hilbrink in het dorp Hertme bij Borne. ‘Enkele weken hield ik het er uit in het piepkleine kamertje waartoe ik de gehele dag en bij absolute stilte veroordeeld was.’

Als hij verneemt dat zijn ouders zullen worden opgepakt als hij zich niet komt melden besluit hij zich aan te geven ‘en me te voegen naar de wens van de bezetter. Niemand kon weten of dit dreigement al of niet serieus moest worden genomen. En ach, zo erg zou het toch ook wel niet zijn. Geen mens gelooft in zijn eigen ondergang.’

Hans belandt in het kamp De Zomp bij Ruurlo, waar hij onder meer de pesterij ‘grammofoonplaatdraaien’ van de kampcommandant ondergaat.‘Gebukt, met de wijsvinger van de ene hand op de grond gedrukt tussen je voeten en de wijsvinger van de andere hand in het oor, en dan draaien. Daar word je duizelig van en dan val je, maar dat is ook de bedoeling’.

Hij overweegt een vluchtpoging, maar enkele dagen later, op 2 oktober 1942, wordt het kamp ontruimd. Hans wordt overgebracht naar kamp Westerbork, twee weken later naar het kamp Sakrau in Duitsland. Uiteindelijk komt hij na een verblijf in de werkkampen Tränke en Wisau op 12 maart 1944 terecht in  het concentratiekamp Kittlitzleben. Daar wordt hij op 10 februari 1945 door Russische troepen bevrijd. In een transport van ex-gevangenen vertrekt hij via Polen naar Rusland. Vandaar reist hij, deels te voet, via Italië naar Spanje en Gibraltar. Op 18 april 1945 komt hij per schip aan in het Schotse Gourock. Dat hij via Rusland naar Engeland is gekomen is voor de Britten een reden hem in de Patriotic School in vier dagen zes keer te ondervragen. 

Hans wordt afgekeurd voor militaire dienst en krijgt een paramilitaire functie in de rang van sergeant op het Nederlandse ministerie van Binnenlandse Zaken in Londen. Na de oorlog werkt hij als hoofdingenieur en specialist op elektrotechnisch gebied bij de Octrooiraad. Hij overlijdt in 2008 in Leidschendam.  

In 1978 publiceert hij zijn memoires onder de titel ‘Aan een zijden draad – Herinneringen van een gedeporteerde’ (uitgave Meulenhoff), met een voorwoord van dr. L. de Jong.